TRANSPORT

Przejazd kolejowy – tor audio

Przejazdy kolejowo‑drogowe są jednym z najtrudniejszych elementów infrastruktury transportowej z punktu widzenia bezpieczeństwa. Tor audio to dodatkowy zautomatyzowany system ostrzegania głosowego, który uzupełnia klasyczne sygnały świetlne i mechaniczne (szlabany), emitując wyraźne komunikaty głosowe w paśmie mowy ludzkiej w stronę nadjeżdżających pojazdów drogowych i pieszych. Rozwiązanie szczególnie skuteczne na przejazdach niezabezpieczonych szlabanami (kategorii D), gdzie kierowcy polegają wyłącznie na sygnałach wizualnych.
hunter scott H4LAJvSb3I unsplash - Novatel Sp. z o.o.

Tor audio dla przejazdów kolejowych – system ostrzegania głosowego

Co roku na polskich przejazdach kolejowo‑drogowych dochodzi do dziesiątek wypadków, z których wiele kończy się śmiercią lub ciężkimi obrażeniami. Przyczyny są złożone: kierowcy ignorują sygnały świetlne, wjeżdżają pod opadające szlabany lub nie słyszą lokomotywy w hałaśliwym otoczeniu drogowym. Tradycyjne systemy ostrzegawcze – migające światła, szlabany, dzwonki – są skuteczne tylko częściowo. Tor audio dodaje do tej infrastruktury kanał głosowy: bezpośredni, słowny komunikat „UWAGA! POCIĄG NA PRZEJEŹDZIE! WYCOFAĆ SIĘ Z TORÓW!” – który przyciąga uwagę kierowcy nawet w przypadku rozproszenia uwagi, słuchania radia czy rozmowy w pojeździe.

Kluczowe technologie toru audio dla przejazdów kolejowych

Realizacja w technologii Zenitel IC‑Edge

Tor audio dla przejazdów kolejowych realizujemy w oparciu o platformę Zenitel IC‑Edge – bezserwerowe rozwiązanie edge‑computing, zaprojektowane specjalnie dla obiektów rozproszonych o niewielkiej skali, gdzie utrzymywanie centralnej dyspozytorni byłoby nieekonomiczne. Każdy zestaw przejazdowy działa autonomicznie – lokalna logika wyzwala komunikat na podstawie sygnału z czujników nadjeżdżającego pociągu zaszytych w sterowniku przejazdu.

Opcjonalnie cały system można podłączyć do platformy Zenitel Connect Pro lub ICX‑AlphaCom dla operatora kolejowego zarządzającego setkami przejazdów – uzyskując zdalny monitoring, aktualizację treści komunikatów, raportowanie zdarzeń oraz pełną diagnostykę pracy każdego punktu w sieci. Rozwiązanie jest skalowalne – od pojedynczego niezabezpieczonego przejazdu rolniczego do dużej sieci magistrali kolejowej z setkami punktów ostrzegania.

Głośniki kierunkowe – komunikat dla kierowcy, cisza dla okolicy

Tradycyjne głośniki emitują dźwięk równomiernie we wszystkich kierunkach, co w obszarach zamieszkałych byłoby uciążliwe dla mieszkańców. W torze audio stosuje się specjalne głośniki kierunkowe, które koncentrują emisję dźwięku w stronę nadjeżdżających pojazdów drogowych.

Dzięki temu kierowcy słyszą komunikat wyraźnie nawet w hałaśliwym otoczeniu, podczas gdy poziom dźwięku docierający do sąsiednich domów jest znacznie ograniczony. To istotny atut w gęsto zaludnionych obszarach Polski, gdzie wiele przejazdów znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkalnej.

Zautomatyzowane komunikaty ostrzegawcze

System odtwarza wstępnie zarejestrowane komunikaty w języku polskim, angielskim lub innym dobranym pod konkretną lokalizację (np. przygraniczne). Typowy komunikat brzmi:

„UWAGA! POCIĄG NA PRZEJEŹDZIE! WYCOFAĆ SIĘ Z TORÓW! UWAGA!”

Komunikat emitowany jest z poziomem dźwięku 95–105 dB(A) – porównywalnym z natężeniem fanfary lokomotywowej zgodnym z TSI LOC&PAS – przez kilka sekund przed przybyciem pociągu. System może powtórzyć komunikat kilkakrotnie, w zależności od prędkości pociągu i odległości od punktu wykrywania. Treść komunikatu można aktualizować zdalnie z centralnej platformy.

Integracja z istniejącą sygnalizacją przejazdową

Tor audio nie zastępuje istniejących systemów ostrzegawczych, lecz je uzupełnia. Integracja z sygnalizacją świetlną i mechaniczną przejazdu (szlabanami) odbywa się przez interfejsy potencjałowe (przekaźniki) lub cyfrowe (Modbus, OPC UA).

System dziedziczy sygnał wyzwalający z sterownika przejazdu (na podstawie czujników liczników osi lub obwodu torowego), dzięki czemu jest w pełni zsynchronizowany z opadającymi szlabanami i migającymi światłami – emisja głosowa rozpoczyna się jednocześnie z aktywacją innych elementów ostrzegawczych. Standard zgodny z wymaganiami operatorów infrastruktury kolejowej (PKP PLK) oraz normami europejskimi dla bezpieczeństwa kolejowego.

novatel 40 - Novatel Sp. z o.o.

Wpływ toru audio na bezpieczeństwo przejazdów

Doświadczenia operatorów kolejowych w Europie Zachodniej (Deutsche Bahn, SNCF, Network Rail) wskazują, że dodatkowe ostrzeżenie głosowe istotnie zmniejsza liczbę wypadków na przejazdach – szczególnie tych niezabezpieczonych szlabanami, gdzie kierowcy polegają wyłącznie na sygnałach wizualnych.

Wyraźny komunikat głosowy przyciąga uwagę kierowcy nawet w sytuacji rozproszenia (słuchanie radia, rozmowa, korzystanie z urządzeń mobilnych). Inwestycja w tor audio jest stosunkowo niska w porównaniu do całkowitych kosztów infrastruktury przejazdu, a efekt w postaci redukcji wypadków bywa znaczący już w pierwszym roku eksploatacji.

Porozmawiajmy o Twoim projekcie

Nasi specjaliści pomogą Ci wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego projektu. Skontaktuj się z nami, aby omówić szczegóły.